Spin makine

4000 boy · ön frenli

Listeden ya da modelden bir parça seç. Model penceresindeki düğmeler: Parçala, Kesit, Röntgen, Yavaş, Etiketler — ve makineyi zorlayan kırmızı düğme.

Spin makine

Nedir?

Spin makinede makara sabit durur, misinayı onun etrafında dönen rotor sarar. Atışta kasnak teli açılır, misina makaranın ucundan kendiliğinden sıyrılır; makaranın kendisi dönmediği için dolanma (kuş yuvası) neredeyse hiç olmaz.

Bu yüzden kıyıdan atış yapan amatör balıkçının ilk makinesi çoğunlukla spindir: hafif yemleri uzağa atar, öğrenmesi kolaydır ve tek bir makine levrekten lüfere, kaya balığından çinekopa kadar geniş bir yelpazeyi taşır.

Ne zaman tercih edilir?

  • Kıyıdan ve kayalıktan hafif–orta yemlerle atış (LRF, spin, kaşık)
  • İnce PE ve monofilament misinayla uzak atış
  • Yeni başlayanlar: dolanma riski çok düşük

Laboratuvarda ne hesaplanıyor?

Kaydırıcı kol hızını belirler. Ana dişli 48, pinyon 9 dişlidir; rotor her kol turunda 5,33 tur atar. Toplama hızı v = n·i·π·D'dir; D, makaradaki misinanın o anki çapıdır (dolu makarada 49,6 mm). Saniyede bir kol turunda rotor 320 devirde döner ve misina saniyede 0,83 m toplanır — üreticilerin bu sınıf için verdiği 82 cm/tur değerine çok yakın.

Salınım mekanizması makarayı her 1,9 kol turunda 17 mm ileri götürüp geri getirir; misina makaraya çapraz, düz bir silindir halinde sarılır.

“Balık kaçıyor” düğmesinde kol durur ve geri dönüş kilidi rotoru kilitler; misina yalnızca frenden çıkar. Fren torku T = μ·F·r·n = 0,15 × 259 N × 7,4 mm × 3 yüzey ≈ 0,87 N·m. Misina çıktıkça çap küçüldüğü için çekiş kuvveti 3,56 kgf'den 3,81 kgf'e yükselir. Saniyede 3 m kaçan balığın gücü (≈ 110 W) fren pullarında ısıya döner: pullar yaklaşık 93 °C'ye, makara 53 °C'ye ısınır. Fren gresinin incelip frenin zayıfladığı 120 °C sınırına bu kaçışta ulaşılmaz.

Parça parça

01
Ayak
Makineyi kamışın makine yuvasına bağlayan yassı ayak; yuvanın somunu bunu sıkıştırır.
02
Gövde
Dişli takımını taşıyan ve hizalayan ana gövde. Rijit gövde, yük altında dişlilerin kaçmasını önler.
03
Yan kapak
Gövdenin yan tarafını kapatır; çıkarıldığında ana dişliye ve salınım mekanizmasına erişilir.
04
Kol
Ana dişlinin milini döndürür. Kolun boyu, aynı kuvvetle ne kadar tork uyguladığını belirler.
05
Kol topuzu
Parmakların tuttuğu topuz; içinde kendi küçük rulmanı vardır.
06
Ana dişli
Kol miline bağlı 48 dişli yüz (hipoid) dişli. 9 dişli pinyonu çevirir; diş sayıları oranı makinenin 5,33 : 1 dişli oranını verir.
07
Pinyon dişli
Ana dişliden hareket alıp rotoru döndüren içi boş küçük dişli; ana mil içinden geçer.
08
Ana mil
Makarayı taşıyan mil. Dönmez; salınım mekanizmasıyla ileri geri giderek misinanın makaraya düzgün sarılmasını sağlar.
09
Salınım mekanizması
Kol dönerken ana mili ileri geri süren düzenek. Düzgün salınım, misinanın makarada konik değil düz sarılmasını sağlar.
10
Rulmanlar
Kol mili, pinyon ve misina makarasındaki bilyeli rulmanlar sürtünmeyi azaltır; sayısından çok kalitesi ve suya dayanımı önemlidir.
11
Geri dönüş kilidi
Rotorun geriye dönmesini engelleyen tek yönlü kavrama. Balık çektiğinde kol geri tepmez; misina yalnızca frenden verilir.
12
Rotor
Makaranın etrafında dönen ve misinayı saran parça. Dengesi bozuksa yüksek hızda makine titrer.
13
Kasnak teli
Atışta açılır, kol çevrilince kapanıp misinayı yakalar ve makaracığa yönlendirir.
14
Misina makarası
Kasnak telinin ucundaki küçük makara. Misina bu noktada yön değiştirir; dönmezse misinayı aşındırır ve burar.
15
Makara
Misinanın sarıldığı sabit makara. Ağız çapı büyüdükçe her kol turunda daha çok misina toplanır.
16
Misina
Makaraya sarılı misina. Makara ağzına kadar (1–2 mm boşlukla) doldurulduğunda en uzak atış alınır.
17
Fren topuzu
Ön frenin ayar topuzu; sıktıkça fren pullarına binen baskı, dolayısıyla balığın misina alması için gereken kuvvet artar.
18
Fren pulları
Makaranın içinde üst üste dizili 3 karbon ve 3 paslanmaz pul. Balık çektiğinde kayarak misina verir; sürtünme enerjisi burada ısıya dönüşür.
19
Kamış
Makinenin takıldığı kamış bölümü ve makine yuvası.