Nedir?
Baitcast makinede atış sırasında makaranın kendisi döner. Yem uçarken havada yavaşlar, ama ağır makara ataletiyle dönmeye devam etmek ister. Makara misinayı yemin çektiğinden hızlı verirse fazla misina makarada kabarır: buna kuş yuvası denir.
Manyetik ya da santrifüj fren tam bu farkı kapatır. Doğru ayarlandığında baitcast, aynı ağırlıktaki yemi spin makineden daha isabetli atar, misinayı burmaz ve kamışın üstünde durduğu için sert balıkla mücadelede daha fazla kaldıraç verir.
Ne zaman tercih edilir?
- Orta–ağır yemlerle isabetli atış (jig, krank, shad)
- Tatlı suda levrek (bass), turna; denizde kalın misinayla dip ve jig avı
- Misina burulmasının istenmediği uzun avlar
Laboratuvarda ne hesaplanıyor?
Her atış baştan sona sayısal olarak çözülüyor: 14 g'lık yem saniyede 25 m hızla, 30° açıyla bırakılır; havada yerçekimi ve hava direnci (½ρ·CdA·v²) onu yavaşlatır. Makara yalnızca misinanın çekişiyle döner ve ataletini (I) modeldeki gerçek hacim ile alüminyum yoğunluğundan alır. Manyetik fren, makara hızıyla orantılı bir tork uygular: T = k·s²·ω — kaydırıcıdaki s ayarının karesiyle güçlenir.
Makaranın verdiği misina, yemin çektiğinden fazla olursa aradaki fark boşluk olarak birikir. Fren 5'te makara dakikada 14.500 devire çıkar, boşluk 19 cm'de kalır ve yem 34,2 m'ye iner. Fren 10'da atış temiz ama 18,6 m'de biter. 3,5 ve altında boşluk 0,6 m'yi geçer: kuş yuvası.
“Freni kapat” düğmesi freni sıfırlar. Yem bırakıldıktan 0,3 saniye sonra boşluk sınırı aşılır, misina 8,3 m'de makaraya kilitlenir ve makarada 5,7 m dolaşık misina kalır. Doğru ayar, yemin ağırlığı ve rüzgâra göre tam bu iki uç arasında bir yerdedir.
Parça parça
- Şasi
- Makara milini ve dişlileri hizada tutan ana iskelet; genelde alüminyum ya da magnezyumdur.
- Avuç tarafı kapak
- Avucun oturduğu yan kapak; çoğu makinede manyetik ya da santrifüj fren bu tarafta durur.
- Kol tarafı kapak
- Dişli takımını, yıldız freni ve kolu taşıyan kapak.
- Makara
- Atışta dönen 8,7 g alüminyum makara; dakikada 14.500 devire çıkar. Ne kadar hafifse o kadar az ataletle döner ve hafif yemle atış kolaylaşır.
- Misina
- Makaraya sarılı misina. Baitcast'te misina dönmeden düz çıktığı için burulma yapmaz.
- Misina dağıtıcı
- Sararken misinayı makara boyunca sağa sola gezdiren kılavuz; misinanın tek noktada yığılmasını önler.
- Sonsuz vida
- Çift yönlü yivli mil; dişli üzerinden makarayla senkron döner ve misina dağıtıcıyı taşır.
- Baskı düğmesi
- Basıldığında pinyonu makaradan ayırır (kavrama); makara serbest kalır ve atış yapılır. Kol çevrilince yeniden kavrar.
- Manyetik fren
- Mıknatıslar dönen alüminyum makarada girdap akımı oluşturur; fren kuvveti makara hızıyla artar, en çok atışın başında frenler.
- Fren ayar kadranı
- Mıknatısları makaraya yaklaştırıp uzaklaştırır. Rüzgârda ve hafif yemde artırılır.
- Makara gerdirme topuzu
- Makara milinin ucuna baskı yapan küçük topuz. Yem kamış ucunda yavaşça inecek kadar ayarlanır.
- Yıldız fren
- Kolun arkasındaki yıldız biçimli fren ayarı; fren pullarını sıkıştırır.
- Kol
- Çift kollu, dengeli kol; ana dişliyi döndürür.
- Kol topuzları
- Kolun iki ucundaki topuzlar.
- Ana dişli
- 71 dişli pirinç ana dişli; 10 dişli pinyonla birlikte 7,1 : 1 oran verir, yani her kol turunda makara 7,1 tur döner.
- Pinyon dişli
- Makara miline geçen küçük dişli. Baskı düğmesine basınca kayarak makaradan ayrılır.
- Rulmanlar
- Makaranın iki ucundaki rulmanlar atış mesafesini doğrudan etkiler; temiz ve hafif yağlı olmalıdır.
- Ayak
- Makineyi kamışın tetikli makine yuvasına bağlar.
- Kamış
- Makinenin takıldığı kamış bölümü ve tetikli makine yuvası.
