← Βιβλιοθήκη

Άρθρο

Μηχανάκι ψαρέματος: πώς να διαλέξεις το σωστό

Fishifu

Γλώσσα
Ελληνικά

Πήρες μηχανάκι και το νήμα μπερδεύεται; Δες πώς ταιριάζουν τύπος, μέγεθος, φρένο και καλάμι για λαβράκι, τσιπούρα και σαργό στην ακτή.

By Abdullah Sevmez

Αγόρασες το φθηνότερο μηχανάκι από τη βιτρίνα και στην τρίτη ψαριά το νήμα έκανε μπερδέματα, ενώ το καλάμι έγερνε μπροστά σαν να κρατούσες τούβλο. Συμβαίνει συχνά, και σπάνια φταίει η μάρκα: φταίει ο συνδυασμός μηχανακιού, καλαμιού, πετονιάς και τόπου ψαρέματος.

Ας διαλέξουμε ξεκινώντας από τη θάλασσα και όχι από το ράφι.

Ξεκίνα από το πού και το τι ψαρεύεις

Νοέμβριος σε Ελλάδα και Κύπρο σημαίνει δροσερή θάλασσα, πολύ καλή εποχή για λαβράκι (Dicentrarchus labrax) κοντά στην ακτή, για τσιπούρα (Sparus aurata) και σαργό (Diplodus sargus) από βράχια και λιμάνια, και για καλαμάρι (Loligo vulgaris) με καλαμαριέρες σε προστατευμένους κόλπους.

Ρώτα τον εαυτό σου: ψαρεύεις από την ακτή ή από βάρκα; Με τεχνητά (spinning), με δόλωμα στον πάτο ή με φελλό; Η απάντηση σού λέει τι μηχανάκι χρειάζεσαι.

Τύποι μηχανακιού

Για το πρώτο σου σετ, σταθερό καρούλι. Στο baitcasting πας αργότερα, με ήρεμο νερό και βαρύ τεχνητό.

Μέγεθος: ο αριθμός στο σώμα δεν φτάνει

Τα μηχανάκια spinning αριθμούνται συνήθως από 1000 έως 8000 και πάνω. Ενδεικτικά: 1000 έως 2500 για ελαφρύ ψάρεμα (μικρά σαργοειδή, LRF), 3000 έως 4000 για γενική χρήση από την ακτή, π.χ. λαβράκι, και 5000 έως 8000 για surf και βαριά δουλειά. Όμως η αρίθμηση δεν είναι τυποποιημένη ανάμεσα στις εταιρείες: ένα 3000 μιας μάρκας μπορεί να έχει το μέγεθος ενός 2500 άλλης.

Ο αριθμός που μπορείς να εμπιστευτείς είναι τυπωμένος στο καρούλι: η χωρητικότητα πετονιάς, π.χ. "0,25 mm / 150 m" ή "PE 1.0 / 200 m". Σύγκρινέ τη με την πετονιά που θα βάλεις.

Ταίριαξε το μηχανάκι με το καλάμι

Βαρύ μηχανάκι σηκώνει την άκρη του καλαμιού και κουράζει τον καρπό. Πολύ ελαφρύ, και το καλάμι γέρνει μπροστά. Με το μηχανάκι τοποθετημένο, το σημείο ισορροπίας πρέπει να πέφτει κοντά στη θέση του μηχανακιού, ακριβώς μπροστά της.

Τυπικά ζευγάρια, όχι κανόνες: καλάμι 2,1 έως 2,4 μ. με βάρος βολής 5 έως 20 γρ. θέλει 2000 έως 2500· καλάμι 2,7 έως 3 μ. με 15 έως 50 γρ. θέλει 3000 έως 4000. Διάβασε την ετικέτα του καλαμιού και, αν το μαγαζί το επιτρέπει, δοκίμασέ τα μαζί.

Σχέση μετάδοσης

Σχέση 5,2:1 είναι πιο αργή και δίνει περισσότερη δύναμη στη μανιβέλα, καλή για jigging και για τεχνητά που θέλουν έλξη. Από 6,2:1 και πάνω η ανάκτηση είναι γρήγορη: για γρήγορα τεχνητά και για να μαζέψεις χαλαρό νήμα. Επειδή η διάμετρος του καρουλιού αλλάζει από μοντέλο σε μοντέλο, πιο χρήσιμος αριθμός είναι πόσα εκατοστά νήμα μαζεύει μια στροφή της μανιβέλας. Πολλές εταιρείες τον γράφουν στις προδιαγραφές.

Το φρένο: αυτό κρίνει τη μάχη

Το μπροστινό φρένο είναι συνήθως πιο απαλό, πιο δυνατό και καλύτερα στεγανοποιημένο. Το πίσω είναι πιο εύκολο στη ρύθμιση, αλλά συνήθως πιο αδύναμο. Μετράει περισσότερο η ομαλή εκκίνηση από τα μέγιστα κιλά: το φρένο πρέπει να υποχωρεί χωρίς τράνταγμα, αλλιώς σπάει η πετονιά.

Πρακτικός κανόνας: ρύθμισε το φρένο περίπου στο ένα τρίτο της αντοχής της πετονιάς. Εύκολο τεστ στο σπίτι: δέσε την πετονιά σε γεμάτο πλαστικό μπουκάλι (1 λίτρο είναι περίπου 1 κιλό), κράτα το καλάμι λυγισμένο όπως στη μάχη και σήκωσε. Το φρένο πρέπει να αρχίσει να υποχωρεί τη στιγμή που το μπουκάλι ξεκολλάει από το έδαφος. Πετονιά 6 κιλών, μπουκάλι 2 λίτρων.

Ρουλεμάν, καρούλι και πετονιά

Ο αριθμός των ρουλεμάν λέει λίγα. Η ποιότητα, η στεγανότητα και το αντίστροφο κλείδωμα μετράνε περισσότερο. Το καρούλι αλουμινίου είναι πιο άκαμπτο και πιο ανθεκτικό από πλαστικό ή γραφίτη. Για πλεκτό νήμα διάλεξε ρηχό καρούλι, για να μη χρειάζεσαι πολύ νήμα γεμίσματος.

Γέμισε το καρούλι μέχρι 1 με 2 χιλιοστά κάτω από το χείλος. Το πλεκτό σε γυμνό, γυαλιστερό καρούλι μπορεί να γλιστράει, οπότε βάλε πρώτα λίγες στροφές μονόκλωνου νάιλον ή ταινία.

Αλμυρό νερό

Στη θάλασσα διάλεξε στεγανό σώμα για αλμυρό νερό και ρουλεμάν ανθεκτικά στη διάβρωση. Μετά από κάθε έξοδο ξέπλυνε με γλυκό νερό, με ελαφρύ ψέκασμα (όχι πίεση μέσα στο μηχανάκι), στέγνωσε το και χαλάρωσε το φρένο για αποθήκευση. Αυτό κάνει περισσότερα για τη διάρκεια ζωής από οποιαδήποτε αναβάθμιση.

Κανόνες και υπεύθυνο ψάρεμα

Στην Ελλάδα το ερασιτεχνικό ψάρεμα διέπεται από το Π.Δ. 373/85 και τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τη Μεσόγειο. Σύμφωνα με τη σελίδα της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας, η υποχρέωση ατομικής ερασιτεχνικής άδειας για τη θαλάσσια ερασιτεχνική αλιεία έχει καταργηθεί, αλλά οι απαγορεύσεις παραμένουν: δεν επιτρέπονται δίχτυα, γρι-γρι ή παραγάδια για τα αποδημητικά είδη, και τα αλιεύματα δεν πωλούνται. Ισχύει και ο Γενικός Κανονισμός Λιμένα της περιοχής σου.

Στην Κύπρο οι κανόνες και οι άδειες ανήκουν στο Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιας Έρευνας: έλεγξε εκεί, ειδικά για ταμιευτήρες και σκάφη. Ως ελάχιστα μεγέθη, οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί, όπως τους παραθέτει το Τμήμα, ορίζουν 25 εκ. για το λαβράκι και 20 εκ. για την τσιπούρα στη Μεσόγειο. Ό,τι είναι μικρότερο γυρίζει στη θάλασσα.

Μην στοχεύεις είδη με αυστηρό καθεστώς ή προστασία, όπως ο τόνος, ο ξιφίας και οι καρχαρίες. Αν δεν είσαι σίγουρος για ένα είδος, άφησέ το. Στο catch and release βρέξε τα χέρια σου, κράτα το ψάρι μέσα στο νερό όσο γίνεται και ρύθμισε το φρένο ώστε η μάχη να είναι σύντομη. Επίσημη πηγή: Ερασιτεχνική Αλιεία, Γενική Διεύθυνση Αλιείας.

Λίστα ελέγχου πριν αγοράσεις

Μια λεπτομέρεια: η μανιβέλα στα περισσότερα μηχανάκια spinning αλλάζει πλευρά. Οι περισσότεροι δεξιόχειρες μαζεύουν με το αριστερό χέρι.

Μετά το μηχανάκι: πού και πότε

Όταν λυθεί το θέμα του εξοπλισμού, η επόμενη ερώτηση είναι πού και πότε. Ο δείκτης ψαρέματος του Fishifu δείχνει τις πιο ενεργές ώρες για το σημείο σου: ψάξε "fishifu" στο App Store ή στο Google Play. Και αν θέλεις τα βασικά, διάβασε και τον οδηγό μας για το ερασιτεχνικό ψάρεμα.